"હરાજીથી સંપત્તિ ખરીદનારા માટે રાહતનો શ્વાસ: સુપ્રીમ કોર્ટએ ઓછું કર્યું ડિપોઝિટનો બોજ"

સરફેસી એક્ટ હેઠળ દરેક DRT આદેશ સામે અપીલ માટે પ્રી-ડિપોઝિટ ફરજિયાત નથી: સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો

સુપ્રીમ કોર્ટએ તાજેતરમાં SARFAESI (સિક્યોરિટાઈઝેશન એન્ડ રિકન્સ્ટ્રક્શન ઓફ ફાઇનાન્શિયલ એસેટ્સ એન્ડ એન્ફોર્સમેન્ટ ઓફ સિક્યોરિટી ઇન્ટરેસ્ટ) એક્ટ, 2002 ની કલમ 18 અંગે મહત્વપૂર્ણ નિર્ભરતા આપતાં જણાવ્યું કે દરેક પ્રકારના DRT (ડેટ રિકવરી ટ્રિબ્યુનલ)ના આદેશ સામે અપીલ કરવા માટે અરજીકર્તાને અનિવાર્ય રીતે પ્રી-ડિપોઝિટ ભરવી પડે તેવી શરત લાગુ પડતી નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું કે જો DRT દ્વારા પસાર કરાયેલ આદેશ માત્ર પ્રક્રિયાગત (procedural) સ્વરૂપનો હોય, જેમ કે કોઈ પક્ષકારને પક્ષપાતી તરીકે સામેલ કરવાની માંગને નકારતો આદેશ, તો આવાં કેસોમાં કલમ 18 મુજબની અપીલ માટે 50% રકમનું પૂર્વ-જમા (pre-deposit) ફરજિયાત નથી.

કેસનો પૃષ્ઠભૂમિ:

હાલનો કેસ મેસર્સ સનશાઇન બિલ્ડર્સ એન્ડ ડેવલપર્સ વિ. એચડીએફસી બેંક લિ. બ્રાન્ચ મેનેજર અને અન્ય (સિવિલ અપીલ નં. 5290/2025) સાથે સંબંધિત છે. આ કેસ બોમ્બે હાઈકોર્ટના 19 માર્ચ, 2024 ના ચુકાદા સામે અપીલરૂપે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો, જેમાં હાઈકોર્ટએ DRATના ચુકાદાને માન્યતા આપી હતી અને અરજિકર્તાઓને 125 કરોડ રૂપિયા પૂર્વ-જમા કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

આ કેસમાં અરજિકર્તાઓ હરાજી ખરીદદારો હતા અને તેઓએ DRT સમક્ષ પડતર સિક્યોરિટાઇઝેશન અરજીમાં પોતાને પક્ષકાર બનાવવા માટે અરજી કરી હતી. જોકે DRT એ તેમની અરજી ફગાવી દીધી હતી, જેની સામે તેઓ DRAT ગયા હતા.

સુપ્રીમ કોર્ટનો દૃષ્ટિકોણ:

જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે.વી. વિશ્વનાથની બેંચે આ કેસમાં પ્રી-ડિપોઝિટ અંગે વિશ્લેષણ કરતા કહ્યું:

> "કલમ 18 માં ‘કોઈપણ આદેશ’ શબ્દગઠનનો અર્થ એ નથી કે દરેક પ્રકારના DRTના આદેશ માટે પણ અંદાજપત્રમાં રકમ ભરવી જ પડશે. જો આદેશ માત્ર પ્રક્રિયાગત હોય અને તેમાં ન તો ઉધાર લેનારની જવાબદારી નક્કી થાય છે કે ન તો કોઈ નાણાકીય લાભ પ્રાપ્ત થાય છે, તો તેવા આદેશો માટે પ્રી-ડિપોઝિટની ફરજિયાતીતા નહિ હોવી જોઈએ."

નિષ્કર્ષ:

આ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં સુપ્રીમ કોર્ટે બોમ્બે હાઈકોર્ટનો આદેશ રદ કરી દીધો અને કેસને નવી સુનાવણી માટે પાછો હાઈકોર્ટને મોકલી આપ્યો. આ ચુકાદો ફાઈનાન્શિયલ સંસ્થાઓ અને હરાજી ખરીદદારો સહિત તમામ હિતધારકો માટે માર્ગદર્શક સાબિત થશે.

અસર અને મહત્વ:

આ ચુકાદાથી એ સ્પષ્ટતા થાય છે કે SARFAESI એક્ટ હેઠળ દરેક અપીલમાં પ્રી-ડિપોઝિટ ફરજિયાત છે એવું માનવું હવે તર્કસંગત નથી. આ નિર્ણય ન્યાયપ્રણાલી અને ન્યાયની ઍક્સેસને વધુ વ્યવહારુ બનાવે છે, ખાસ કરીને તે અરજદારો માટે જેમની સામે હજુ અંતિમ નિર્ણય આપવામાં આવ્યો નથી.

કેસ નંબર: સિવિલ અપીલ નં. 5290/2025

ન્યાયમૂર્તિ: જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે.વી. વિશ્વનાથ

કેસ શીર્ષક: મેસર્સ સનશાઇન બિલ્ડર્સ એન્ડ ડેવલપર્સ વિ. એચડીએફસી બેંક લિ. બ્રાન્ચ મેનેજર અને અન્ય

ઑર્ડર વાંચવા/ડાઉનલોડ કરવા માટે અહીં ક્લિક કરો